Βιογραφίες Ελλήνων Φωτογράφων: Nelly’s (1899-1998)

Αποτελεί μια από τις σημαντικότερες φωτογράφους του Μεσοπολέμου. Γεννημένη στο Αϊδίνι της Μικράς Ασίας η Έλλη Σουγιουτζόγλου-Σεραϊδάρη, γνωστή με το ψευδώνυμο Nelly’s, πήγε στη Δρέσδη, για να σπουδάσει ζωγραφική και πιάνο. Εκεί όμως την κέρδισε η νέα τέχνη της φωτογραφίας. Δάσκαλοί της ήταν ο Hugo Erfurth, λάτρης της κλασικής φωτογραφίας και του παραδοσιακού πορτρέτου στο στούντιο, και ο Franz Fiedler, που υπήρξε εκπρόσωπος των νεότερων αντιλήψεων για τη φωτογραφία μέσα από αφηρημένες συνθέσεις.

Μια κορυφαία Ελληνίδα φωτογράφος

Η Nelly’s ήρθε στην Αθήνα το 1925. Τα πρώτα θέματα που τράβηξαν το ενδιαφέρον της ήταν οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας στους δρόμους της Αθήνας, με τους οποίους είχε κοινή πορεία, καθώς και η δική της οικογένεια είχε ξεριζωθεί από τον ίδιο τόπο. Με τη φωτογραφική της μηχανή αποτύπωσε το δράμα των ξεριζωμένων ανθρώπων. Επιπλέον, ασχολήθηκε και με πρωτόγνωρες τεχνικές για τα ελληνικά δεδομένα, όπως ήταν η βρωμοελαιοτυπία και το Κάρμπρο. Οι πρώτες φωτογραφίες της χαρακτηρίζονταν από μια εξπρεσιονιστική αντίληψη, αλλά αργότερα οι συνθέσεις της ήταν λιγότερο αφηρημένες.
Το αθηναϊκό κοινό εντυπωσιάστηκε από τις πρωτοποριακές της αντιλήψεις για τη φωτογραφία. Σύντομα έγινε η καλλιτέχνης φωτογράφος της αθηναϊκής κοινωνίας. Πολιτικοί, ηθοποιοί και λογοτέχνες φωτογραφίζονταν στο φωτογραφείο της στην οδό Ερμού. Η Nelly’s αναδείχθηκε σε μια χαρισματική φωτογράφο πορτρέτων. Συγχρόνως, λάμβανε μέρος σε διεθνείς εκθέσεις φωτογραφίας λαμβάνοντας επαίνους και μετάλλια.
Ένα από τα μέρη που αγαπούσε η Nelly’s ήταν ο Παρθενώνας. Εκεί, το 1927, έκανε τις πρώτες φωτογραφίσεις γυναικείου γυμνού. Μοντέλο της η μπαλαρίνα Mona Paiva. Αν και έλαβε αρνητικά σχόλια, η ίδια πραγματοποίησε μια ανάλογη φωτογράφιση δυο χρόνια αργότερα με μοντέλο την χορεύτρια Elizaveta “Lila” Nikolska.

Το 1926 συνεργάστηκε με τον Γάλλο φωτογράφο Fréd Boissonnas που φωτογράφιζε την Πελοπόννησο. Εκείνος της είπε ότι φωτογράφιζε το ίδιο θέμα σε διαφορετικές ώρες της ημέρας και επέλεγε στο τέλος την καλύτερη. Την ίδια τακτική υιοθέτησε και η Nelly’s αργότερα κατά τη φωτογράφιση τοπίων.

Το 1929 παντρεύτηκε τον πιανίστα Άγγελο Σεραϊδάρη που έμεινε κοντά της σε όλη του τη ζωή. Μαζί ανέλαβαν την επόμενη χρονιά την αποκλειστική φωτογράφιση των Δελφικών γιορτών που οργάνωσε ο Άγγελος Σικελιανός. Στα μέσα της δεκαετίας του 30΄ διορίστηκε φωτογράφος του Υπουργείου Τουρισμού. Έτσι, ταξίδεψε σε όλη την Ελλάδα τραβώντας φωτογραφίες και κινηματογραφικά ντοκιμαντέρ. Επίσης, ασχολήθηκε με τη φωτογραφία της μόδας.
Οι καλλιτεχνικές της ανησυχίες την οδήγησαν το 1937 στο Χέμελινγκεν, προκειμένου να μελετήσει τις τεχνικές της έγχρωμης φωτογραφίες. Εκεί έμαθε την πολύπλοκη μέθοδο Duxochrome που απαιτούσε τη χρήση τρίχρωμη μηχανής την οποία έφερε η Nelly’s στην Ελλάδα αποτυπώνοντας ανάμεσα σε άλλα και το πορτρέτο του βασιλιά Γεωργίου Β΄.

Το 1939 πήγε στην Νέα Υόρκη για τα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης, καθώς το ελληνικό περίπτερο είχε διακοσμηθεί με δικές της φωτογραφίες. Εκεί αποφάσισε να παραμείνει για 27 χρόνια λόγω της έκρηξης του πολέμου και ασχολήθηκε με τη διαφημιστική φωτογραφία και το φωτορεπορτάζ. Αργότερα επέστρεψε στην Αθήνα, όπου και πέθανε το 1998, κληροδοτώντας στους Έλληνες φωτογράφους ένα πολυσύνθετο καλλιτεχνικό έργο!

Σημαντικές εξωτερικές πηγές για την Ελληνίδα φωτογράφο:

1. Παρακολουθήστε ένα ντοκιμαντέρ του 1994 για την Nelly’s από το αρχείο της ΕΡΤ.
2. Πληροφορίες την έκθεση Nelly’s στο Μουσείο Μπενάκη υπό την Αιγίδα της της Προέδρου της Δημοκρατίας Kατερίνας Σακελλαροπούλου. Διάρκεια έκθεσης: από τις 23/2 έως τις 23/7/2023.